دوست خیالی کودک، یک پدیده رایج در بین کودکان خردسال، معمولاً بین سنین 3 تا 8 سال است و اغلب بعد از این سن بطور خودبخود ناپدید می شود.

کودکان معمولاً برای رفع نیازهای مختلف، از جمله تعامل اجتماعی، همراهی و حمایت عاطفی، دوستان خیالی برای خود در نظر می گیرند.

این دوستان خیالی معمولاً نامرئی هستند اما می توانند اسباب بازی ها یا اشیاء دیگر را نیز شخصیت پردازی کنند. آنها می توانند از هر سن، جنس یا گونه ای باشند و اغلب شخصیت ها و توانایی های منحصر به فردی دارند.

برخی از کودکان ممکن است با دوستان خیالی خود به گونه ای صحبت کنند که گویی آنها افراد واقعی هستند، در حالی که برخی دیگر ممکن است به شیوه های تخیلی تری با آنها بازی کنند. برخی از کودکان حتی ممکن است با دوستان خیالی خود برنامه ریزی کنند یا آنها را با خود به گردش ببرند.

ویژگی های مشترک دوست خیالی کودک

حضور در بازی های وانمودی: دوستان خیالی اغلب عمیقاً در بازی ساختگی کودکان ادغام می شوند و در بازی ها، ماجراجویی ها و کارهای روزمره آنها شرکت می کنند.

تنوع در ظاهر و شخصیت: دوستان خیالی می توانند در شکل ها و اندازه های مختلف باشند، از حیوانات عروسکی گرفته تا موجودات خارق العاده. شخصیت آنها می تواند به اندازه ظاهرشان متفاوت باشد و منعکس کننده علایق، تجربیات و احساسات کودک باشد.

کنترل کودک بر دوست: در حالی که به نظر می رسد دوستان خیالی ذهن خود را دارند، کودکان در نهایت مسئول وجود، اعمال و روابط آنها هستند.

ناپدید شدن در طول زمان: دوستان خیالی معمولاً با بلوغ کودکان و ایجاد ارتباطات اجتماعی قوی تر با دوستان واقعی محو می شوند.

دلایل نیاز به دوست خیالی در کودکان

رشد اجتماعی: دوستان خیالی محیط امن و کنترل شده ای را برای کودکان فراهم می کنند تا مهارت های اجتماعی را تمرین کنند، یاد بگیرند که چگونه با دیگران تعامل کنند و نقش ها و شخصیت های مختلف را کشف کنند.

حمایت عاطفی: دوستان خیالی می توانند آرامش، اطمینان خاطر و حس همراهی را به خصوص در زمان استرس یا در حال گذار ارائه دهند.

برای توسعه تخیل: دوستان خیالی می توانند ابزار قدرتمندی برای خلاقیت و اکتشاف باشند. کودکان می توانند از تخیلات خود برای ایجاد داستان ها و سناریوهای مفصلی با دوستان خیالی خود استفاده کنند که می تواند به آنها کمک کند تا مهارت های حل مسئله و تصمیم گیری خود را توسعه دهند.

حل مسئله و یادگیری: دوستان خیالی می توانند به عنوان تابلویی برای کودکان عمل کنند تا افکار و احساسات خود را پردازش کنند، مشکلات را حل کنند و بینش جدیدی به دست آورند.

مقابله با استرس و اضطراب: برخی از کودکان ممکن است دوستان خیالی را به عنوان راهی برای مقابله با استرس و اضطراب در نظر بگیرند. دوست خیالی کودک می تواند حس کنترل را در دنیایی غیرقابل پیش بینی ایجاد کند.

دوست خیالی کودک

آیا خطراتی در ارتباط با دوستان خیالی وجود دارد؟

در بیشتر موارد، دوستان خیالی بی ضرر و حتی برای رشد کودکان مفید هستند. با این حال، چند خطر بالقوه وجود دارد که والدین باید از آنها آگاه باشند:

دوست خیالی ممکن است در زندگی کودک بیش از حد مسلط شود: اگر کودک بیش از حد به دوست خیالی خود وابسته شود، می تواند ایجاد دوستی ها و روابط واقعی را برای او دشوار کند.

دوست خیالی ممکن است کودک را تشویق به انجام رفتارهای غیر واقعی یا مشکل ساز کند: برای مثال، دوست خیالی ممکن است کودک را به دروغ گفتن، دزدی یا زیر پا گذاشتن قوانین تشویق کند.

نکاتی برای والدین

در اینجا چند نکته برای والدین وجود دارد:

احترام و پذیرش: دوست خیالی فرزندتان را به عنوان بخشی واقعی از دنیای او بپذیرید. در گفتگو در مورد دوست خیالی شرکت کنید و در بازی های ساختگی آنها شرکت کنید.

مرزها و واقع گرایی: مرزهای روشنی را در مورد زمان و مکان بازی دوستان خیالی تعیین کنید و به کودک خود کمک کنید تا بفهمد که دوست جایگزینی برای تعاملات اجتماعی واقعی نیست.

تغییرات رفتار را زیر نظر بگیرید: اگر رفتار فرزندتان بیش از حد روی دوست خیالی او متمرکز شد، یا اگر به نظر می رسد حضور دوست در زندگی روزمره او اختلال ایجاد می کند، برای راهنمایی با یک متخصص اطفال یا روانشناس کودک مشورت کنید.

در بیشتر موارد، دوستان خیالی بخش بی ضرر و حتی مفیدی از رشد کودکی هستند. آنها خروجی ارزشمندی برای خلاقیت، یادگیری اجتماعی و بیان عاطفی فراهم می کنند و به کودکان اجازه می دهند افکار، احساسات و دنیای اطراف خود را کشف کنند.

در صورتی که در ارتباط با دوست خیالی کودک خود هرگونه نگرانی دارید ، با متخصصان ما در مرکز روانشناسی کودک و نوجوان در منطقه یک تهران مراجعه بفرمایید.

دکتر سمیه عابدینی

مرکز تخصصی روانشناسی کودک – نوجوان

سميه عابدينی دكترای تخصصی روانشناسی كودك – نوجوان ،استاديار دانشگاه ، روانشناس مدرسه ، روانشناس مهدكودك

09351639811
لطفا جهت تعیین وقت به شما در واتس اپ پیام بدهید

keyboard_arrow_up