اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) در کودکان

در حوزه اختلالات عصبی رشدی دوران کودکی، اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) به عنوان یک چالش مهم، هم برای کودکان آسیب دیده و هم برای خانواده های آنها مطرح است. درک این وضعیت پیچیده، از جمله علل، انواع و درمان آن، برای تصمیم گیری آگاهانه و حمایت ضروری است.

ADHD یک اختلال عصبی رشدی است که با الگوهای مداوم بی توجهی، بیش فعالی و تکانشگری مشخص می شود که می تواند به طور قابل توجهی بر زندگی روزمره، عملکرد تحصیلی و تعاملات اجتماعی کودک تأثیر بگذارد. توجه به این نکته ضروری است که ADHD یک وضعیت پزشکی واقعی است و صرفاً ناشی از تنبلی، فقدان انضباط یا فرزندپروری ضعیف نیست.

انواع ADHD

ADHD یک تشخیص برای همه نیست. این بیماری به روش های مختلف ظاهر می شود و پزشکان سه زیرگروه اصلی را شناسایی کرده اند:

1. عمدتاً بی توجه (ADHD-PI)
کودکان مبتلا به این زیرگروه در درجه اول با بی توجهی دست و پنجه نرم می کنند. برای آنها حفظ تمرکز، پیروی از دستورالعمل ها و سازماندهی وظایف را چالش برانگیز است. ویژگی های کلیدی عبارتند از فراموشی، اشتباهات ناشی از بی دقتی و دشواری در انجام تکالیف.

2. عمدتاً بیش فعال- تکانشی (ADHD-PH)
این زیرگروه با بیش فعالی و تکانشگری بدون بی توجهی قابل توجه مشخص می شود. کودکان مبتلا به ADHD-PH اغلب بی قرار و مستعد عمل بدون فکر هستند. آنها ممکن است مکالمات را قطع کنند، در انتظار نوبت خود مشکل داشته باشند و نتوانند ثابت بنشینند.

3. ترکیبی (ADHD-C)
همانطور که از نام آن پیداست، ADHD-C ترکیبی از علائم بی توجهی و بیش فعالی-تکانشگری است. این شایع ترین نوع است و کودکان مبتلا طیف وسیعی از علائم ADHD را نشان می دهند.

بیش فعالی

دکتر سميه عابدينی متخصص روانشناسی کودک – نوجوان

دلایل اختلال نقص توجه و بیش فعالی

در حالی که دلایل دقیق ADHD به طور کامل شناخته نشده است، تحقیقات نشان می دهد ترکیبی از عوامل ژنتیکی، عصبی و محیطی در این امر نقش دارند.

1. عوامل ژنتیکی
مطالعات نشان داده اند که اگر یکی از اعضای نزدیک خانواده مبتلا به ADHD باشد، کودک در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری است.

2. تفاوت های عصبی
مطالعات تصویربرداری مغز تفاوت های ساختاری و عملکردی در مغز افراد مبتلا به ADHD را شناسایی کرده است. این تفاوت ها بر نواحی مسئول توجه، کنترل تکانه و عملکردهای اجرایی تأثیر می گذارد.

3. عوامل محیطی
برخی از عوامل قبل از تولد و اوایل کودکی ممکن است خطر ابتلا به ADHD را افزایش دهند. این موارد شامل قرار گرفتن در معرض دود تنباکو، الکل یا مواد مخدر در دوران بارداری، زایمان زودرس و قرار گرفتن در معرض سرب است.

درمان اختلال نقص توجه و بیش فعالی در کودکان

شناخت و رسیدگی به ADHD در مراحل اولیه بسیار مهم است. ADHD درمان نشده می تواند منجر به مشکلات تحصیلی، عزت نفس پایین و مشکلات در ایجاد روابط سالم شود. مداخله اولیه ممکن است شامل ترکیبی از راهبردها باشد:

مداخلات روانی اجتماعی
رفتار درمانی، مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT)، می تواند به کودکان کمک کند تا راهبردهای مقابله ای را بیاموزند و خودکنترلی بر روی رفتارهای خود را تقویت کنند.

دارو
در برخی موارد، پزشکان ممکن است داروهای محرک مانند متیل فنیدیت یا داروهای غیر محرک مانند اتوموکستین را برای مدیریت علائم تجویز کنند. دارو می تواند بسیار موثر باشد، اما باید به دقت تحت نظر باشد و در صورت نیاز تنظیم شود.

نقش والدین و معلمان
آموزش والدین و معلمان در مورد ADHD می تواند به حمایت بهتر از کودکان آسیب دیده منجر شود. استراتژی هایی مانند ایجاد روال های منظم و ارائه دستورالعمل های واضح می تواند ارزشمند باشد.

راهکارهایی برای والدین

یک محیط ساختاریافته و قابل پیش بینی در خانه و مدرسه ایجاد کنید. برنامه های منظم می تواند به کودکان مبتلا به ADHD کمک کند تا زمان و وظایف خود را به طور مؤثرتری مدیریت کنند.

به رفتارها و دستاوردهای مثبت پاداش دهید. تقویت مثبت می تواند در کودکان مبتلا به ADHD انگیزه ایجاد کند تا رفتار بهتری از خود نشان دهند.

ارتباط باز و شفاف را تشویق کنید. به نگرانی های فرزندتان گوش دهید و در صورت لزوم به او در رفع نگرانی هایش کمک کنید.

سوالات متداول

آیا ADHD قابل درمان است؟
ADHD یک بیماری مادام العمر است، اما علائم آن ممکن است با افزایش سن تغییر کند، اما بسیاری از بزرگسالان مبتلا به ADHD یاد می گیرند که علائم خود را به طور موثر مدیریت کنند.

آیا بزرگسالان می توانند به ADHD مبتلا شوند؟
در حالی که ADHD اغلب در دوران کودکی تشخیص داده می شود، می تواند تا بزرگسالی ادامه یابد یا در بزرگسالانی که قبلا هیچ علامتی نشان نداده اند تشخیص داده شود.

آیا درمان های جایگزینی برای ADHD به جز دارو وجود دارد؟
بله، رفتار درمانی، حمایت آموزشی و اصلاح سبک زندگی می تواند درمان های موثری به خصوص برای کودکان باشد.

آیا رژیم غذایی می تواند بر علائم ADHD تأثیر بگذارد؟
برخی از افراد ممکن است متوجه شوند که برخی تغییرات رژیم غذایی، مانند کاهش قند و غذاهای فرآوری شده، می تواند به مدیریت علائم ADHD کمک کند، اما تحقیقات بیشتری در این زمینه مورد نیاز است.

 

بیشتر بخوانید :

اختلال وسواس جبری – عملی در کودکان

پرخاشگری در کودکان

فوبیای مدرسه

keyboard_arrow_up